- Buenos Aires. Kolorowy początek wielkiej wyprawy!
- Buenos Aires kulturalnie i kulinarnie
- Ziemia Ognista. Pierwsze wrażenia z końca świata
Z Buenos Aires wylecieliśmy skoro świt. Przed nami był lot do Ushuaia, miasta położonego na samym południu Argentyny, na Ziemi Ognistej. To właśnie stąd za kilka dni wyruszymy w dalszą podróż, już w kierunku Antarktydy.
Na miejscu wylądowaliśmy około 9:30. Wbrew naszym oczekiwaniom największe turbulencje złapały nas jeszcze nad Buenos Aires, a nie podczas podejścia do lotniska w Ushuaia. Spodziewaliśmy się przecież, że na końcu świata będzie wiało, i to porządnie. Tymczasem przywitały nas piękne słońce, niemal bezwietrzna pogoda i zaskakująco wysoka temperatura. Jak się później okazało, trafiliśmy na anomalię pogodową. Mieszkańcy chodzą w koszulkach z krótkim rękawem, niektórzy nawet na ramiączkach. Oczywiście poza mną, bo ja zdążyłam już wyciągnąć zarówno czapkę, jak i rękawiczki.
Ushuaia, czyli trochę Norwegii w Argentynie
Po przylocie znaleźliśmy nasz hotel, zostawiliśmy bagaże i ruszyliśmy na zwyczajne szwendanie się po miasteczku, bez większego planu.
Ushuaia od razu przywiodła mi na myśl Tromsø w północnej Norwegii. Oczywiście jedno miasto leży daleko za kołem podbiegunowym północnym, a drugie na południowym krańcu Ameryki Południowej, ale podobieństw jest całkiem sporo. Niska zabudowa, jedna główna ulica, mnóstwo sklepów ze sprzętem turystycznym, odzieżą outdoorową i pamiątkami. Do tego góry wyrastające niemal bezpośrednio za miastem i port, który przypomina, że jesteśmy naprawdę daleko od wszystkiego.
Tutejsza główna ulica, Avenida San Martín, to właściwie centrum życia turystycznego. Można tu kupić wszystko, co przyda się podczas wyprawy na Antarktydę, ale też mnóstwo rzeczy, które nie przydadzą się absolutnie do niczego, poza przypominaniem, że byliśmy na końcu świata. Są oczywiście restauracje, kawiarnie i lokalne piwo. Ushuaia chwali się nawet browarem z końca świata, więc i piwosze znajdą tu coś dla siebie.
Pierwszy dzień upłynął nam przede wszystkim na spacerach i oswajaniu się z nowym miejscem. Był też czas na porządny obiad. Mirka i Łukasz pozostali wierni argentyńskiej wołowinie i zamówili steki, a ja tradycyjnie wybrałam łososia. Na stole nie mogło oczywiście zabraknąć Malbeca. W końcu nadal jesteśmy w Argentynie!
Ziemia Ognista – argentyńska czy chilijska?
Przy okazji pobytu w Ushuaia zaczęliśmy się trochę interesować historią tego niezwykłego regionu. Bo wystarczy spojrzeć na mapę, żeby zauważyć coś ciekawego. Ziemia Ognista jest podzielona między dwa państwa – Argentynę i Chile, a granica przecina główną wyspę niemal pionową linią. Skąd taki podział?
W 1881 roku Argentyna i Chile podpisały traktat, na mocy którego główna wyspa Ziemi Ognistej została podzielona. Zachodnia część przypadła Chile, a wschodnia Argentynie. I właśnie dlatego Ushuaia jest argentyńska, choć wystarczy pojechać kawałek na zachód, żeby znaleźć się już w Chile.
Nie oznacza to jednak, że oba kraje zawsze zgodnie akceptowały taki podział. Przez wiele lat spierały się o wyspy położone na południe od kanału Beagle. W 1978 roku konflikt był tak poważny, że oba państwa znalazły się na krawędzi wojny. Ostatecznie, dzięki mediacji papieskiej, w 1984 roku podpisano traktat pokojowy, obowiązujący do dzisiaj.
Co ciekawe, pełna nazwa argentyńskiej prowincji brzmi Tierra del Fuego, Antártida e Islas del Atlántico Sur. Argentyna zalicza do niej również obszary Antarktydy oraz wyspy południowego Atlantyku, do których zgłasza roszczenia terytorialne. Nie wszystkie te tereny znajdują się jednak pod jej faktyczną administracją.
W ten sposób Ushuaia jest nie tylko miastem na końcu Argentyny, ale też ważną bramą do Antarktydy.
Park Narodowy Tierra del Fuego
Drugi dzień przeznaczyliśmy na zwiedzanie Parku Narodowego Tierra del Fuego.
To miejsce, w którym na stosunkowo niewielkim obszarze spotykają się góry, lasy, jeziora, torfowiska i morze. Krajobraz zmienia się właściwie co chwilę. Raz jedziemy przez gęsty las, za moment otwierają się widoki na góry, a za kolejnym zakrętem pojawia się zatoka lub jezioro, które kiedyś było fiordem.
Nasza przewodniczka Melody niezwykle ciekawie opowiadała o tej odległej części argentyńskiej Patagonii, nie zasypywała nas datami i nazwiskami, raczej pokazywała jak niezwykłe jest miejsce, w którym się znaleźliśmy. Dla turystów udostępniono zaledwie około 3% powierzchni parku. Reszta pozostaje pod ochroną, a ruch turystyczny jest ograniczony. I bardzo dobrze, bo tutejsza przyroda zasługuje na to, żeby zachować ją w możliwie nienaruszonym stanie.
Senda Costera nad Zatoką Beagle, gdzie jeszcze jakiś czas temu funkcjonowała najbardziej południowa poczta. Została jednak zamknięta z uwagi na niestabilność konstrukcji, na której stała. W sumie nie dziwię się …
Jezioro Roca, po drugiej stronie którego bylo już Chile, gdzie Fibak mial okazję posmakować słynnych grzybów Llao Llao, które choć wyglądają obiecująco, podobno smakują jak surowa pieczarka. Podobno, bo ja surowych grzybów nie tykam, więc zdaje się na odczucia męża.
Baha Lapataya, gdzie kończy się panamerykańska autostrada R3 wiodąca od Alaski aż tutaj. Choć Argentyńczycy wolą wersję, w której R3 tutaj się zaczyna, a kończy na Alasce.
Melody opowiadała nam również o tym, jak wiele wspólnego ma ta część Patagonii z Antarktydą. Miliony lat temu Ameryka Południowa, Antarktyda, Australia, Afryka i Indie były częściami ogromnego superkontynentu zwanego Gondwaną. Z czasem kontynenty zaczęły się rozdzielać, a Antarktyda stopniowo przemieszczała się i izolowała w rejonie bieguna południowego. Dawniej rosły tam lasy, a klimat był znacznie cieplejszy niż obecnie. Dopiero zmiany położenia kontynentów, rozwój cyrkulacji oceanicznej wokół Antarktydy i postępujące ochłodzenie doprowadziły do powstania lodowego świata, który znamy dzisiaj. Patrząc na tutejsze lasy, góry i wybrzeże, można więc próbować wyobrazić sobie, jak wyglądały niektóre krajobrazy dawnej Antarktydy. I pomyśleć, że za kilka dni zobaczymy jej zupełnie inne, współczesne oblicze.
Koleją na koniec świata
Zwieńczeniem naszej wycieczki była przejażdżka słynną koleją Tren del Fin del Mundo, czyli Pociągiem na Koniec Świata. Dzisiaj to jedna z największych atrakcji turystycznych Ushuaia. Mała lokomotywa ciągnie wagoniki po wąskich torach przez piękne krajobrazy Ziemi Ognistej. Trasa turystyczna liczy około siedmiu kilometrów, a sam pociąg niespiesznie toczy się przed siebie, stukając kołami o szyny.
Tymczasem historia tej sympatycznej kolejki wcale nie jest taka sympatyczna.
Ushuaia przez wiele lat była miejscem zesłania więźniów. Pod koniec XIX wieku Argentyna zaczęła tworzyć tutaj kolonię karną, a w 1902 roku rozpoczęto budowę słynnego więzienia, które funkcjonowało aż do 1947 roku. Trafiali tu zarówno niebezpieczni przestępcy, jak i recydywiści skazywani za powtarzające się, niekiedy mniej poważne przestępstwa. Warunki były bardzo ciężkie. Surowy klimat, izolacja i praktycznie zerowe szanse ucieczki sprawiały, że Ushuaia zyskała opinię argentyńskiego Alcatraz. W całej historii ucieczka (choć tylko do Chile) udała się tylko jednej osobie, Szymonowi Radowickiemu, nie bez znaczenia pozostaje, że ten człowiek był pochodzenia polskiego. Więźniowie pracowali przy budowie miasta, dróg i infrastruktury, a przede wszystkim przy wyrębie lasów. To właśnie do transportu drewna i innych materiałów wykorzystywano kolejkę, której początki sięgają 1902 roku. Co ciekawe, mimo ciężkiej pracy, wyjazdy do lasu były dla wielu osadzonych jedyną okazją, żeby choć na chwilę opuścić więzienne mury. Taka namiastka wolności, nawet jeśli oznaczała wielogodzinne rąbanie drzew w zimnie i deszczu.
Na razie koniec świata okazuje się miejscem zaskakująco przyjaznym. Jest słonecznie, ciepło, niemal bezwietrznie, a krajobrazy są naprawdę piękne.






